Giri?imcili?in tarihçesi ve giri?imcilerin sosyolojik profili

Geri kalm??l?kla yüz yüze olan toplumlar?n ya?ad?klar? psikolojik durumu; imrenme, çaresizlik ve suçlama olarak özetleyebiliriz. Bu toplumlar; geli?mi? ülke ya?am ve refah düzeyine imrenirler, bir gün ayn? zenginliklere ula?may? hayal ederler, ancak tam da bunun hayalini kurarken ya?anan olumsuzluklar ve bunlar?n bir türlü de?i?memesi hayal k?r?kl???na neden olur. Umutlar bir anda yok olur. Çaresiz buradan ç?k?? yoktur. Asl?nda de?i?en hiçbir ?ey yok, gelecek nesiller için de durum de?i?meyecektir. Tiren kaçm??t?r sorumlusu ise geçmi? yönetimlerdir. O zamanlar gereken yap?lsayd? belki ?u an her ?ey çok farkl? olurdu ancak i? i?ten geçmi?tir. Kim bilir geçmi?te her ?ey yap?lm?? olsayd? da belki de hiçbir ?ey de?i?meyecekti, sorun Bat?n?n do?al üstünlüklerinde ve yeteneklerindedir. Hay?r yan?l?yoruz e?er onlar gibi olursak ve onlara kendimizi benzetirsek gerçekten biz de refaha kavu?uruz. Bu dü?ünceler içinde ya?anan gelgitler asl?nda ço?unlu?un hayat? boyunca kar?? kar??ya oldu?u bir ortak kader olarak nitelenebilir. Hepsi bir ölçüde do?rudur asl?nda. Geri kalm??l??? ve nedenlerini anlayabilmek için geli?mi?li?in ve azgeli?mi?li?in tarihsel geli?imi ve buna etki eden faktörler çok iyi tetkik edilmelidir.

1. Azgeli?mi?lik ve Kapitalizm Serüveni

Azgeli?mi?lik, kapitalizm taraf?ndan üretilmi? bir olgudur…
Kapitalizm ile azgeli?mi?lik, ayn? sürecin iki farkl? yüzüdür. Bu nedenle azgeli?mi?li?in tarihi, kapitalizmin tarihiyle paralel geli?mi?tir. Do?rusu, kapitalizm geli?tikçe azgeli?mi?li?i de do?urmu?tur. Azgeli?mi?lik kavram? geli?mi?likle olan uzakl?kt?r ve böyle tan?mlanmaktad?r. Böyle olunca geli?mi?; do?ru ve olmas? gereken, geli?memi?lik ise s?n?fta kalmak veya normal olmayan bir eksiklik olarak alg?lanmaktad?r. Oysa bugünün azgeli?mi? olarak nitelenen toplumlar?n?n hiçbirisi geçmi?te azgeli?mi? de?illerdi ve hatta geçmi?te bu toplumlar bir çok alanda Bat?’dan daha üstün durumda idiler. Bu toplumlar iç eksikliklerinden de?il, tarihte ilk defa Bat? Avrupa’da ortaya ç?kan kapitalizmin etkisi ve zorlamas?yla azgeli?mi? duruma sürüklenmi?lerdir. Türkiye’de 1960-62 y?llar?ndaki ki?i ba??na dü?en milli gelir, 200 dolar civar?ndad?r. Bu gelir düzeyine ABD 1832 y?l?nda, ?ngiltere 1837’de, ?sviçre 1839’da, Fransa 1852’de, Rusya 1839’da, ?talya 1909 y?l?nda ula?m??t?r. Bu yakla??mdan hareket edildi?inde, 1962 y?l?nda Türkiye’nin ABD’yi 130, ?ngiltere’yi 125, Fransa’y? 110, ?talya’y? da 53 y?l geriden takip etti?i sonucuna var?l?yor. Ancak o dönemde ne ABD ne de di?er geli?mi? ülkelerin etkilendi?i emperyalist ülkeler bulunmuyordu. Dolay?s?yla azgeli?mi?lik geli?mi?li?in dünü olarak ifade edilemez. Nitekim geli?mi? ülkeler tarihlerin hiçbir döneminde azgeli?mi? ülke olmad?lar. Kendileri geli?irken, bugünkü azgeli?mi? ülkelerin “azgeli?melerine” neden oldular. Türkiye’nin durumuyla 100 y?l önceki ?ngiltere aras?nda bir benzerlik aran?rsa, son derece tehlikeli bir kar??la?t?rma yap?lm?? olur. Yüzy?l önce ?ngiltere emperyalist, Türkiye’de yar? sömürge bir ülke idi. Demek ki arada önemli bir nitelik fark? var. Bat? Avrupa’da fabrika sanayisinin geli?ti?i dönem öncesinde, Osmanl? imparatorlu?u da dahil di?er Do?u imparatorluklar?nda genel teknolojik seviye, hemen hemen Avrupa ile e?it, baz? alanlarda ondan üstündü. Daha sonra Bat?l?lar matbaac?l?k, barut ve pusuladan yararlanarak Do?uya üstünlük sa?lamaya ba?lad?lar. Bunun d???nda Bat?n?n geli?mesinin özünde belli ba?l? iki neden vard?r. Birincisi Bat?n?n feodal yap?s? sermayenin belirli ellerde toplanmas? ve büyümesine daha elveri?li ko?ullar yaratm??t?. ?kincisi, 16. yüzy?ldan ba?layarak Asya, Afrika ve Amerika’dan sömürülen alt?n ve gümü? gibi de?erli madenler, bilimsel bulu?lar?n sanayiye dönü?türülebilmesi için gerekli ortam? sa?lam??t?r.

Di?er yandan, co?rafi ke?ifler öncesinde dünyan?n tüm bölgelerinde geleneksel atölye tipi üretim ve tar?msal art??a dayal? ekonomiler mevcuttur. Üretim konusunda en önemli bölgeler Çin, Hindistan ve Osmanl?d?r. Avrupa bu dönemde üretim yönünden bir a??rl??? olmad??? gibi bir çok mamulü de buralardan ithal etmektedir ve ticaret yollar? üzerinde de hakimiyeti yoktur. 16.yüzy?lda ba?layan co?rafi ke?iflerle birlikte ibre eski dünya aleyhine i?lemeye ba?lam??t?r. Önce ticaret yollar? de?i?mi? ve böylece Akdeniz ve ipek yolu ticaretten d??lanma sürecine girmi?tir. Bu aç?dan bak?ld???nda Osmanl?n?n ticaret alan?ndaki varl??? yava? yava? ortadan kaybolmaya ba?lam??t?r. Kapitalistle?me sürecinin ba?lang?c? olan ke?ifler dönemi; Avrupa’ya ticari kazançlar d???nda o döneme kadar e?i benzeri görülmemi? bir zenginli?in de aktar?ld??? “Merkantilist Dönem” olarak adland?r?lan üç yüz y?ll?k bir ça?? ya?atm??t?r.

Giri?imcili?in tarihçesi ve giri?imcilerin sosyolojik profili” üzerine 2 düşünce

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir